Mga Barangay sa Malolos

From Wiki Malolos
Jump to navigation Jump to search

Ang Lungsod ng Malolos ay binubuo ng limampu't isang (51) mga barangay o barrio na sumasalamin sa mayamang kasaysayan at heograpiya ng bayan.[1] Ang paghahati-hating ito ay nag-ugat sa panahon ng Kastila nang ang Malolos ay hatiin sa tatlong distrito (Malolos, Barasoain, at Santa Isabel) noong 1854, na naging ganap na mga bayan noong 1859, bago muling pinag-isa sa ilalim ng pamahalaang Amerikano noong 1903.[2] Marami sa mga pangalan ng barangay ay hango sa kalikasan, partikular na sa mga puno, halaman, at anyong tubig na matatagpuan sa pook.[3]

Listahan ng mga Barangay at Kasaysayan ng Pangalan

Sa ibaba ay ang listahan ng mga barangay sa Malolos at ang kanilang mga pinagmulan o lumang katawagan batay sa mga tala:

Mga Barangay na Hango sa Kalikasan

  • Anilao (o Anilaw) – Isinunod ang pangalan sa puno ng anilao na laganap sa pook noong unang panahon.[4]
  • Atlag – Hango sa puno ng atlag; itinuturing na isa sa mga naunang nayon noong ika-17 siglo na dating latian o kapinahan.[5][6]
  • Bagna – Isinunod sa puno ng bagna na yumabong sa pagitan ng Atlag at Panasahan.[7]
  • Balayong – Nagmula sa isang uri ng kawayan na tinatawag na balayong o bayugin.[8]
  • Bangkal – Noong una ay kilala sa tawag na Parang; hinalaw ang kasalukuyang pangalan sa puno ng bangkal.[9]
  • Catmon – Isinunod sa halamang katmon; ang pangalan ay ibinigay ng mga Kastila dahil sa kakahuyang nakita sa paligid.[10]
  • Mabolo – Nagmula sa prutas na mabolo na marami sa pook noong araw.[11]
  • Mambog – Isinunod sa puno ng mambog; ayon sa ibang tala, ang dating katawagan dito ay El de Manbon Santos Roque.[12]
  • Niugan – Hango sa mga puno ng niyog; may alamat din na hango ito sa mga pangalang "Kanut o Ogan."[13]

Mga Barangay na may Makasaysayang Katawagan

  • Balite – Dating sityo ng San Rafael na tinatawag na Malusak dahil sa maputik na daanan.[14]
  • Bulihan – Nagmula sa gawaing "pagbubuli" o pag-uunat ng tela, at hindi sa halamang buli.[15]
  • Kanalate – Dito matatagpuan ang unang kapilya ng mga Agustino noong 1580; hango ang pangalan sa "kanal" sa "late" (swampy lowlands).[16]
  • Liyang – Sinasabing hango sa pangalan ng isang Intsik na si Lee-Ang (na naging Basilio) na may pagawaan ng sabon; pinaniniwalaan din na ito ang labi ng sinaunang pangalang Li-han.[17][18]
  • Look 1st at Look 2nd – Ang Look 2nd ay hango sa "tilaok" ng manok na labuyo; ang Look 1st ay tinawag na look dahil nagmumukhang maliit na look kapag tag-ulan.[19]
  • Lugam – Hango sa salitang Lugami na nangangahulugang labis na kahirapan na naranasan ng mga unang nanirahan dito noong 1878.[20]
  • Masile – Dating kilala bilang Salungang Masile; nagmula sa isang puno ng sili sa gilid ng wawa.[21]
  • Pamarawan – Hango sa pangalan ng sasakyang-dagat na "paraw"; kilala bilang isang matandang pamayanan ng mga mangingisda.[22]
  • Sumapa – Nagmula sa salitang Suma-sapa o pumaparoon sa sapa dahil sa dami ng sapa sa paligid.[23]
  • Taal – Hango sa salitang "taal" na nangangahulugang likas o natural, dahil ito ay dating isang matandang kagubatan (virgin forest).[24]

Iba pang mga Barangay

Ang iba pang mga barangay na kinikilala sa Malolos ay kinabibilangan ng:

See also

Malolos

Unang Republika ng Pilipinas

Barasoain

Katedral ng Malolos

References

[27] [28] [29] [30] [31] [32]

  1. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Mga Alamat ng Malolos", p. 88.
  2. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, p. 1000.
  3. ↑ Malolos-A-Legacy-of-its-past.pdf, "The Malolos Pueblo, 1580-1761", p. 928.
  4. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Anilao", p. 693.
  5. ↑ Kudlit ng Kalinangang Pilipino sa Bulacan.docx, "Kasaysayan ng Barangay Atlag at ng Bisita nito", p. 820.
  6. ↑ Malolos-A-Legacy-of-its-past.pdf, "The Ecological Basis of Colonization", p. 928.
  7. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Bagna", p. 694.
  8. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Balayong", p. 694.
  9. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Bangkal", p. 695.
  10. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Katmon", p. 696.
  11. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Mabolo", p. 700.
  12. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Mambog", p. 700.
  13. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Pagbubuo", p. 771.
  14. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Balite", p. 694.
  15. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Bulihan", p. 695.
  16. ↑ Malolos-A-Legacy-of-its-past.pdf, "The Malolos Pueblo, 1580-1761", p. 934.
  17. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Liyang", p. 697.
  18. ↑ Malolos-A-Legacy-of-its-past.pdf, "Origins", p. 924.
  19. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Look ng Segundo", p. 698.
  20. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Lugam", p. 699.
  21. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Masile", p. 700.
  22. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "Panimula", 1999, p. 964.
  23. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Sumapang Matanda/ Bata", p. 703.
  24. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Ang Taal", p. 703.
  25. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Mga Alamat ng Malolos", pp. 88-99.
  26. ↑ R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", p. 1039.
  27. ↑ KAALAMANG BAYAN BOOK FORMAT (FINAL).docx, "Mga Alamat ng Malolos", pp. 88-99, 693-703, 771.
  28. ↑ Malolos-Supling-ng-Kasaysayan.pdf, "MALOLOS... MULA BALANGAY APUY HANGGANG SA KONGRESO", 1999, pp. 964, 1000.
  29. ↑ Malolos-A-Legacy-of-its-past.pdf, "The Malolos Pueblo, 1580-1761", pp. 924, 928, 934.
  30. ↑ Kudlit ng Kalinangang Pilipino sa Bulacan.docx, "Kasaysayan ng Barangay Atlag at ng Bisita nito", p. 820.
  31. ↑ The History of Malolos (From NLP).pdf, "HISTORY AND CULTURAL LIFE OF THE BARRIO OF BALUBAD", p. 1056.
  32. ↑ R_326_2023.pdf, "MGA PAMANANG HINDI NATITINAG (BUILT HERITAGES)", p. 1039.
Retrieved from "https://wikimalolos.com/wikimalolos/index.php?title=Mga_Barangay_sa_Malolos&oldid=7314"